Webrichtlijnen

Contact.

Sinds 1 september 2006 dienen alle websites die gebouwd worden voor de Nederlandse overheid te voldoen aan de Webrichtlijnen. Doel van deze webrichtlijnen is overheidssites toegankelijk te maken voor mensen met een functiebeperking (blinden, kleurenblinden, mensen met een motorische of een cognitieve storing). Het voornaamste middel om dit doel te bereiken is het bouwen van sites conform internationale best practices zoals scheiding van structuur en presentatie, alsmede de W3C Web Content Accessibility Guidelines.

De webrichtlijnen zijn in feite een codificering van een nieuwe manier van websites maken die sinds 1998 in ontwikkeling is binnen een internationale kring van webontwikkelaars. Aangezien ik zelf tot deze kring behoor en menige bijdrage aan de ontwikkeling van de methodiek heb geleverd (voornamelijk die gerelateerd aan het 'unobtrusive' gebruik van JavaScript en de W3C DOM ondersteuning van de verschillende browsers), heb ik een grondige kennis van de ideëen achter de webrichtlijnen en de relevante W3C standaarden.

Web Compliance Manager

Ik kan opdrachtgevers bij de overheid als Web Compliance Manager bijstaan. Voor niet-technici is een groot deel van de webrichtlijnen zeker bij eerste lezing wat duister, en dat kan zijn weerslag hebben op hun onderhandelingspositie ten aanzien van leveranciers. Is deze leverancier daadwerkelijk in staat de webrichtlijnen te implementeren? Waarom wordt het implementeren van een bepaalde webrichtlijn ineens als meerwerk gerekend? Ik bezit de technische kennis om deze problemen op te lossen.

Een verheldering van de concepten die aan de Webrichtlijnen ten grondslag liggen helpt opdrachtgevers een heldere briefing te formuleren. Ook kan ik het gebruik van de webrichtlijnen in een site toetsen.

Basisconcepten Webrichtlijnen

De Webrichtlijnen zijn erop gericht om te zorgen dat uw website ook bruikbaar en begrijpelijk blijft voor mensen die ongebruikelijke browsers gebruiken.

Denk bijvoorbeeld aan een voorleesbrowser voor blinden. Zo'n browser kan zonder problemen tekst voorlezen, maar geeft geen plaatjes weer. Derhalve dienen plaatjes voorzien te worden van een alternatieve tekst: een tekst die een samenvatting geeft van de inhoud van het plaatje. Hierdoor kan een blinde gebruiker toch enigszins begrijpen wat er in het plaatje gezegd wordt.

Sommige browsers ondersteunen geen tabellen. Als tabellen voor pagina-opmaak worden gebruikt, zorgt dat er meestal voor dat de informatie in een onlogische volgorde gepresenteerd wordt. Gebruikers van browsers die geen tabellen ondersteunen, zullen derhalve de pagina niet begrijpen.

Overigens kunnen ook zoekmachines zoals Google beschouwd worden als blinde gebruikers die geen tabellen ondersteunen. Google bekijkt geen plaatjes, en zal informatie die in een logische en heldere volgorde wordt aangeboden, beter verwerken. Zodoende zorgen de Webrichtlijnen er ook voor dat uw site beter gevonden wordt.

Enige belangrijke basisconcepten van de Webrichtlijnen zijn:

Alle richtlijnen op een rijtje.

  1. Scheid structuur, presentatie, en gedrag (R-pd.1.1). De HTML, CSS en JavaScript worden in aparte bestanden ondergebracht en kunnen onafhankelijk van elkaar gewijzigd worden.
    Voordeel: Als deze scheiding correct is doorgevoerd, kan één van de drie aangepast worden zonder de andere twee te beïnvloeden. Derhalve kan het grafisch ontwerp van de website volledig gewijzigd worden zonder dat er nieuwe HTML geschreven hoeft te worden.
  2. Gelaagd bouwen (R-pd.1.2). Dit wil zeggen dat elke extra functionaliteit, zoals JavaScript of Flash, een aparte laag vormt bovenop een reeds werkende site.
    Voordeel: Mensen wier browser geen JavaScript of Flash ondersteunt (denk bijvoorbeeld aan een voorleesbrowser voor blinden), zullen toch in staat zijn kennis te nemen van de inhoud van de site.
  3. Gebruik vriendelijke, begrijpelijke URLs (R-pd.4.6); bijvoorbeeld http://www.uwsite.nl/artikelen/parkeerbeheer/ in plaats van http://www.uwsite.nl/content.asp?id=46371&flag=true.
    Voordeel: De gebruiker zal, zelfs als hij zijn bookmark naar het artikel kwijt is, het toch makkelijk terug kunnen vinden.
  4. Gebruik altijd een alt attribuut om de inhoud van een plaatje te beschrijven (R-pd.7.1).
    Voordeel: gebruikers van browsers die geen plaatjes (kunnen) weergeven, zijn toch in staat de inhoud van een plaatje te begrijpen.
  5. Als het klikken op een link een JavaScript opstart, dient deze link door middel van JavaScript gegenereerd te worden (R-pd.8.6).
    Voordeel: gebruikers van browsers zonder JavaScript zien geen link. Als ze die wel zouden zien, zou de link verwarrend zijn: erop klikken geeft immers geen resultaat zonder JavaScript.
  6. Gebruik tabellen uitsluitend voor het weergeven van tabulaire data, en niet voor de pagina-layout (R-pd.11.1).
    Ezelsbruggetje: Als bepaalde gegevens zelfs in drukwerk in een tabel weergegeven zouden worden, is het gebruik van een HTML-tabel toegestaan; anders niet.
    Voordeel: sommige browsers ondersteunen geen tabellen. Dit is een probleem bij tabulaire data, maar als tabellen worden gebruikt om de gehele site vorm te geven, wordt het probleem nog veel groter: de inhoud van een pagina wordt niet in een logische volgorde weergegeven.

Contact.

About the Dutch web accessibility guidelines.

Since this is only of interest to the Dutch market I don't offer an English translation. I will provide one when the Dutch accessibility guidelines are exported to other countries.